Wat zou de grond kunnen ontketenen, als zij wat zij in zich bergt niet mag behouden? Hoe raakt de bodem betrokken bij het voortbrengen van rampspoed? Hoe onthult het voortdurende graven naar artefacten een obsessie om de geschiedenis uit te wissen en een nieuwe te creëren? Hoe hebben materiële kennis over verbranden, bepleisteren en begraven andere benaderingen van de grond geboden tegen uitwissing – benaderingen waarin land en het lichaam met elkaar verbonden zijn in een ritme van voortdurende transformatie?
Dit zijn een aantal van de vragen waar we ons tijdens dit programma mee zullen bezighouden. We zullen ingaan op het werk van Areej Ashhab en Ola Hassanain, te zien in de tentoonstelling flour, water, soil, en het werk van Dina Mimi, en starten een gesprek over het artefact als getuige, het uitwissen van de geschiedenis door opgravingen, de objecten en topologieën van herstel, en de relatie van mensen tot hun materiële omgeving.
Areej zal fragmenten uit haar film Lime Through the Elements vertonen en deze in verband brengen met The Ground Keeps What it Holds, een nieuwe installatie die speciaal voor deze tentoonstelling is gemaakt. Het werk gaat in op oude begrafenisrituelen in Palestina en de nasleep van vestigingskolonialistische opgravingen. Middels veldonderzoek, experiment en collectief arbeid blikt de film terug op kalkproductie in Palestina, een traditie die verloren is gegaan. Het grondstoffenproces terug naar kalksteen wordt een beschouwing op terugkeer: dat wat uitwissing overleeft.
We vertonen ook de korte film The Eyes That Never See van Dina Mimi. De film vertelt het verhaal van Ram(z)i, een eenzame arbeider die twee keer stierf. Ram(z)i kreeg een nieuwe naam zodra zijn eerste lichaam stierf, om vervolgens opnieuw te sterven in Jeruzalem, onder de stoffige grond terwijl hij op zoek was naar artefacten van een 6000 jaar oude stad. Net als in het werk van Areej legt Dina’s film de obsessies bloot van een vestigingskolonialistische staat die voortdurend opgravingen verricht, op zoek naar artefacten om nieuwe geschiedenissen te creëren.
Ola presenteert Water Collection Points, haar ruimtelijke installatie voor de tentoonstelling, en plaatst deze in de context van haar doorlopende project Tell The Water What The Clay Kept Secret. Het werk maakt gebruik van waterverzamelpunten, verspreid over de tentoonstellingsruimte, om de inspanningen voor milieuherstel tijdens rampspoed zichtbaar te maken. Als een plek voor de ‘ecologie van herstel’ onderzoekt Ola deze collectieve crisisinspanningen door de nadruk te leggen op rollen binnen gemeenschappen – met name in de buurt van water – waar kijken en luisteren ruimtelijke praktijken worden, gevormd door ecologische en politieke breuken.
Na de films en lezingen volgt een gesprek tussen Ola, Dina en Areej, onder leiding van Margarita Osipian, waarin hun individuele werk en de verhalen hierin met elkaar worden verbonden.
Ticket: €7,50
Studenten en solidariteitsticket: €5
Areej Ashhab is kunstenaar en onderzoeker wiens werk zich richt op het verlies van materieel erfgoed, meer-dan-menselijke ecologieën en landpolitiek. Areej’s praktijk omvat materiaalonderzoek, tekst en film. Het krijgt vaak vorm in collectieve wandelingen, workshops en gezamenlijke maaltijden. Ze is medeoprichtster van Al-Block, dat verloren verhalen over het Palestijnse landschap vastlegt door middel van collectieve wandelingen, en van Al-Wah’at, een translokaal collectief dat antropocentrische en koloniale verhalen omtrent droge gebieden en toekomsten tegengaat. In haar recente project A Hand of Fire and Stone zocht ze verlaten kalkgroeven in Palestina op, bouwde ze een prototype kalkoven in Bethlehem en activeerde ze deze verloren architectuur door middel van vuur, liederen en maaltijden; in navolging van de natuurlijke cyclus van steen naar kalk, naar pasta en terug naar steen.
Ola Hassanain is een kunstenaar wiens werk zich beweegt tussen architectuur, film en ruimtelijke strategieën. Ze reflecteert op de manieren waarop macht zichtbaar – en voelbaar – wordt in bebouwde omgevingen. Haar praktijk houdt zich bezig met plekken die gevormd zijn door klimaatinstabiliteit, postkoloniale erfenissen en ontheemding. Ze denkt na over de politiek van bewonen en de manieren waarop ecologische en sociale systemen elkaar door de tijd heen beïnvloeden. Zoals ze zelf stelt: “observatie roept een vorm van macht op.”
Dina Mimi is een kunstenaar die werkt in experimentele film en moving image. Ze onderzoekt hoe en wanneer lichamen plekken van verzet worden. Ze maakt vaak gebruik van gevonden beeldmateriaal om thema’s als smokkel en tactieken voor verplaatsing te verkennen, vaak via niet-lineaire vertelvormen. Ze benadert montage als een open en verkennend proces, waarbij ze experimenteert met de doorschijnendheid van beeldmateriaal – beelden die op het punt staan te verdwijnen.

