Wasteland Twinning

Wasteland Twinning neemt het concept van ‘City Twinning’ (Stedenband) over en past het toe op stedelijke Wastelands met het doel een netwerk voor parallel onderzoek en actie te generen. Door een concept te ondergraven waarvan het doel is met de meer voorspelbare en belangrijkste bezienswaardigheden te koketteren en juist de nadruk op Wastelands te leggen worden vragen gesteld naar de waarde en functie ervan. Uit deze vragen zullen nieuwe praktijken worden ontwikkeld. Wasteland Twinning wil begrip ontwikkelen voor het potentieel van deze plekken door interdisciplinaire praktijkmodellen.

Directeur Tim Voss over de deelname:

Een vriend-kunstenaar Christophe Meierhans uit Geneve woonde tijdens zijn opleiding een tijdje in Amsterdam. Hij beschrijft het Nederlandse landschap als volgt: "Nederland is een van de meest gecultiveerde landen van de wereld. Elke kleine waterweg is een kanaal en elk stukje land is een dijk. En het staat allemaal onder bescherming." Ik denk wel dat hij gelijk heeft. Nederland is het dichtbevolkte land in Europa en ik vraag me af hoe het bewustzijn beïnvloed wordt door het gebruik van de openbare ruimte. Is het bijvoorbeeld anders in Duitsland, waar ik vandaan kom? Als een gemeenschap altijd met de zee heeft moeten worstelen om de grond, wordt het in de gedachten van mensen dan niet meer waardevol?

Na een jaar in Amsterdam kan ik dat bevestigen. Deze prachtige stad met zijn hoge levensstandaard, maar ook het anarchistische beeld uit het verleden is enorm goed georganiseerd. Eigenlijk is alles een beetje te....beschermd. Amsterdam's grond blijft in handen van de stad. Bewoners en bedrijven kunnen het voor een tijdje pachten, ze kunnen erop bouwen, maar krijgen het nooit in eigendom. Het conservatieve stadsbestuur van Hamburg, waar ik een paar jaar voordat ik naar Amsterdam kwam woonde, besloot grote delen van de grond voor de hoogste prijs te verkopen aan private projectontwikkelaars. In Amsterdam echter eist de sterke bescherming ook haar tol. Men zal in Amsterdam niet makkelijk verrast worden door een nieuwe ruimte, omdat vrije ruimte een uitzondering blijft en dat geld ook voor Wastelands. De hele stad lijkt door de bouw van de metro en een paar grote ontwikkelingen op één grote bouwput.

Nog steeds zijn tijdelijke stedelijk lege ruimtes erg moeilijk te vinden. We vonden er drie die ons interessant lijken. Ook het proces van gentrificatie leidt overal, net als sociale marginalisatie tot hetzelfde resultaat (erg zichtbaar in de Jordaan, waar ik woon). Aan de andere kant is niveau van plannen (en ontwikkelen) van de stad of het laten plannen (en ontwikkelen) voelbaar anders, dan van wat ik van vroeger ken. Misschien komt dat doordat het niveau van participatie altijd anders is geweest. De Nederlandse maatschappij gaat uit van het zogenaamde "poldermodel". Het staat voor het zoeken naar consensus in de dialoog tussen georganiseerde pressiegroepen en de overheid. Een "polder" is een vlak stuk land dat van het omringende water wordt beschermd door een dijk. (ongeveer de helft van het Europese poldergebied bevindt zich in Nederland). In het algemeen taalgebruik staat "polderen" voor de bereidheid een compromis uit te onderhandelen.

Khadija Bellahcen (socioloog) en ik hebben uiteindelijk besloten een bijdrage aan "Wasteland Twinning" te leveren. Op dit moment lijkt onderzoek op "Het Stenen Hoofd" een goede en geavanceerd voorbeeld voor deze deelname, maar misschien ook voor een voortdurend argument. Het bestuur van dit mooie kleine schiereiland in het IJ was jaren in handen van een stichting en valt in 2012 terug in het bezit van de stad.